Dotacje dual-use 2026 – fundusze europejskie na obronność dla firm

Przez lata obowiązywała żelazna zasada: fundusze europejskie i obronność to dwa osobne światy. Unijne rozporządzenie z 2021 roku wprost wykluczało finansowanie infrastruktury sektora obronności. Dla ekspertów od dotacji – oczywiste. Podobnie jak wykluczenie inwestycji w paliwa kopalne.

W 2025 i 2026 roku ta zasada przestała obowiązywać.

To nie jest zmiana kosmetyczna. To systemowa decyzja Komisji Europejskiej i polskiego rządu, żeby część funduszy strukturalnych przekierować na bezpieczeństwo narodowe i zwiększenie zdolności produkcyjnych i zdolności obronnych w kluczowych sektorach. Dla przedsiębiorców oznacza to jedno: firmy, które nigdy nie kojarzyły się z obronnością, mogą dziś złożyć wniosek o bezzwrotne dotacje do 10 mln zł na projekt – bez żadnej koncesji zbrojeniowej.

W praktyce oznacza to również zmianę podejścia w polityce regionalnej i na poziomie Unii Europejskiej: bezpieczeństwo państwa i odporność państwa stały się pełnoprawnym celem polityki spójności tak samo, jak do tej pory modernizacja dróg czy ochrona zdrowia.

Kluczowa zmiana:

25 lutego 2026 roku Komisja Europejska zatwierdziła priorytety Fitto – ponad 1 miliard złotych na bezpieczeństwo i obronność w samym województwie lubelskim. Komisja Europejska planuje przeznaczyć środki również w ramach funduszy strukturalnych dla pozostałych regionów.

 

Czym są dotacje dual-use i kogo dotyczą

Dual-use, czyli technologie podwójnego zastosowania (infrastruktura o podwójnym zastosowaniu), to produkty lub usługi, które mogą służyć zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i do celów bezpieczeństwa lub obronności. Podwójne zastosowanie funkcjonuje w prawie europejskim od lat, ale dopiero teraz stało się kluczem do nowego strumienia finansowania.

W praktyce oznacza to szerokie spektrum możliwości. Nie musisz produkować czołgów. Wystarczy, że Twój produkt lub usługa może mieć zastosowanie w obszarze bezpieczeństwa, odporności infrastruktury krytycznej lub zarządzania kryzysowego. W wybranych przypadkach kluczowe znaczenie ma nawet pośredni związek z potrzebami obronnymi.

Warto wiedzieć, że Komisja Europejska realizuje długofalową strategię suwerenności technologicznej i budowania wysokiej odporności państwa na sytuacje kryzysowe. Trwają prace nad kolejnymi instrumentami finansowymi – dual-use dostępny jest w tym roku, a czy później? Zobaczymy. Wygrają Ci, którzy zdecydują się pierwsi. Planuje się przeznaczyć środki również na poziomie krajowym.

 

Które branże powinny sprawdzić, czy się kwalifikują

Na podstawie opublikowanych kryteriów programowych i kierunków wsparcia, technologii obronnych i projektów obronnych dotyczą firmy działające m.in. w obszarach:

• • cyberbezpieczeństwo i ochrona danych – zakresu cyberbezpieczeństwa dotyczy osobny komponent wsparcia.

• • systemy łączności, komunikacji i monitoringu – w tym mobilność wojskową i systemy dowodzenia,

• • infrastruktura krytyczna – energetyka, sieci, systemy zasilania awaryjnego, ujęcia wody,

• • elektronika, automatyka, sensory i urządzenia pomiarowe,

• • oprogramowanie, analiza danych, sztuczna inteligencja i systemy wspomagania decyzji,

• • materiały specjalistyczne, kompozyty, specjalistyczna odzież techniczna i materiały ochronne,

• • łańcuch dostaw, logistyka, zarządzanie magazynem – szczególnie w zakresie projektów obronnych,

• • żywność funkcjonalna i produkty żywnościowe przedłużonej trwałości – na potrzeby sił zbrojnych i zarządzania kryzysowego,

• • technologie kosmiczne i systemy przestrzeni kosmicznej – nawigacja, obserwacja, komunikacja satelitarna,

• • ochrona zdrowia i systemy medyczne w warunkach polowych i kryzysowych.

To nie jest lista zamknięta. Dla dużych przedsiębiorstw, jak i dla MŚP.

 

Fundusz bezpieczeństwa i obronności – skąd biorą się pieniądze

Finansowanie pochodzi z dwóch źródeł. Pierwsze to fundusze regionalne – każde województwo może przesunąć do 10% swojej alokacji na priorytety obronnościowe w ramach polityki regionalnej. Drugie to poziom krajowy: Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), zasilany m.in. w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Z informacji Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wynika, że na poziomie Krajowego Planu Odbudowy na ten cel przeznaczono ponad 22 mld zł. Pierwsze nabory planowane są na połowę 2026 roku. Komponent przemysłowy przewiduje ok. 4 mld zł na inwestycje produkcyjne i inwestycje kapitałowe w polskim sektorze obronnym, w tym na maszyny, oprogramowanie i budowę schronów oraz infrastruktury ochronnej.

Równoległy instrument to Europejski Fundusz Obronny (European Defence Fund) na poziomie europejskim dedykowany współpracy w dziedzinie obronności między państwami członkowskimi. Skierowany do podmiotów prowadzących prace B+R w sektorze obronnym oraz do jednostek naukowych współpracujących z przemysłem obronnym.

Bank Gospodarstwa Krajowego:

BGK jest operatorem części instrumentów Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, zarówno bezzwrotnych dotacji, jak i preferencyjnych pożyczek oraz kredytów technologicznych dla firm inwestujących w nowoczesny przemysł. Premia technologiczna dostępna jest dla firm wdrażających nowe technologie produkcji.

 

 

Pierwsze nabory – konkretne liczby i województwa

 

Pierwsze nabory są już uruchomione lub ogłoszone. Mechanizm podziału środków jest regionalny – każde województwo samodzielnie decyduje czy i ile środków przeznacza na ten cel. To ścieżka smart dla regionów, które chcą budować kompetencje przemysłu obronnego lokalnie.

 

Lubelskie – Działanie 14.1, pierwsze nabory w Q2 2026

Województwo lubelskie jest pierwsze. Zatwierdzone zmiany programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027 przewidują ponad 1 mld zł na bezpieczeństwo i obronność. Działanie 14.1 przewiduje dwa typy projektów obronnych.

Typ 1 – firmy stricte z sektora obronności. Wymagana jest koncesja MON lub oficjalna rekomendacja. Ścieżka dla podmiotów już działających w branży zbrojeniowej i przemysłu obronnego.

Typ 2 – projekty podwójnego zastosowania. Bez koncesji. Wystarczy, że produkt lub usługa firmy może znaleźć zastosowanie w obszarze obronności lub bezpieczeństwa. Maksymalne dofinansowanie: 10 mln zł na projekt. Forma wsparcia: bezzwrotna dotacja.

 

Które województwa już podjęły decyzję

 

Oprócz lubelskiego, zmiany programów regionalnych w kierunku obronności ogłosiły cztery kolejne województwa. Łącznie pięć regionów  uruchomiło ten mechanizm, pozostałe mogą dołączyć w ciągu najbliższych miesięcy. Dla firm z pozostałych regionów kluczowe znaczenie będzie miał ogólnopolski konkurs STEP Obronność.

 

Województwo	Status (maj 2026)	Nabory
Lubelskie	Zatwierdzone – 1 mld zł	VII-IX 2026 – pierwsze nabory planowane
Małopolska	Zmiany ogłoszone	Do potwierdzenia
Podlaskie	Zmiany ogłoszone	Do potwierdzenia
Świętokrzyskie	Zatwierdzone > 120 mln zł	VI-VIII 2026 – pierwsze nabory planowane
Wielkopolska	Zmiany ogłoszone	Do potwierdzenia
Pozostałe województwa	Decyzja nieznana	Ogólnopolski STEP – koniec 2026

 

STEP Obronność – ogólnopolski konkurs pod koniec 2026

Poza funduszami regionalnymi, pod koniec 2026 roku powinien wejść ogólnopolski nowy program STEP Obronność. Program STEP od 2025 roku wspiera trzy sektory strategiczne: deep tech, cleantech i biotech. Rozszerzenie o obronność to kolejny krok w tej samej logice suwerenności technologicznej dostępny na skali kraju, nie tylko w wybranych regionach.

STEP działa na innych zasadach niż typowe dotacje regionalne – budżety projektów są wyższe, a intensywność dofinansowania przekracza standardowe limity mapy pomocy regionalnej. To program dla dużych przedsiębiorstw i średnich – z potencjałem realizacji projektu w partnerstwie z jednostkami naukowymi lub podmiotami zagranicznymi.

Trwają prace nad szczegółami naboru. Firmy, które chcą być gotowe na skali kraju powinny zacząć myśleć o tym teraz.

 

Dwa twarde wymogi – co musisz mieć zanim złożysz wniosek

Przejrzenie opublikowanych kryteriów oceny dla Działania 14.1 w lubelskim pokazuje jasno, że dwa elementy są absolutnie kluczowe. Lokalizacja projektu i wielkość przedsiębiorstwa nie są kryteriami wykluczającymi, ale te dwa są.

 

1. List intencyjny od instytucji sektora bezpieczeństwa

To fundament całego wniosku. Potrzebny jest dokument od instytucji publicznej związanej z obszarem bezpieczeństwa – wojska, policji, straży granicznej, służb ratunkowych lub innej instytucji zarządzania kryzysowego. Dokument musi potwierdzać zapotrzebowanie na produkt lub usługę firmy jako rzecz bezpieczeństwa lub element systemu obronnego.

 

Twarda zasada:

Bez listu intencyjnego wniosek odpada na etapie oceny formalnej. Nie ma możliwości uzupełnienia tej dokumentacji po złożeniu wniosku. Nie ma wyjątków.

To jest punkt, w którym większość firm traci szansę nie dlatego, że nie mają kwalifikującego się produktu, ale dlatego że nie mają czasu zbudować relacji z właściwą instytucją przed terminem naboru. Dlatego firmy, które zaczną działać teraz, mają realną przewagę.

 

2. Normy i standardy produktu

Kryterium norm i standardów obowiązuje tylko wtedy, gdy faktycznie ma zastosowanie do danego produktu – oznaczenie „jeśli dotyczy” w formularzu. Dla wielu produktów dual-use wystarczy oświadczenie o działaniu w systemie ISO 9001 i aktualny certyfikat. Jeśli firma planuje dopiero wdrożenie norm – może opisać harmonogram certyfikacji przed zakończeniem projektu.

 

 

Kto powinien działać teraz

Największy błąd, który można popełnić w tej sytuacji, to czekanie na oficjalne ogłoszenie konkursu. Do tego momentu firmy, które zaczęły wcześniej, będą miały list intencyjny, poukładane certyfikaty i gotowy projekt. Firmy, które zaczną w lipcu będą składać wniosek pod presją czasu.

Warto działać teraz, jeśli:

• • Twój produkt lub usługa mogą mieć zastosowanie w obszarze bezpieczeństwa – nawet pośrednie. Technologie podwójnego zastosowania są z definicji dla firm działających w celach cywilnych, które mają potencjał obronny.

• • Działasz w jednym z pięciu województw z ogłoszonymi zmianami: lubelskie, małopolskie, podlaskie, świętokrzyskie, wielkopolskie. Pierwsze nabory planowane są w Q2 2026.

• • Prowadzisz firmę w innym województwie i chcesz być gotowy, gdy Twój region podejmie decyzję lub gdy ruszy STEP Obronność na skali kraju.

• • Możesz zbudować relację z instytucją publiczną: wojskiem, policją, służbą graniczną lub jednostkami samorządu terytorialnego odpowiadającymi za bezpieczeństwo. List intencyjny wymaga relacji, nie tylko maila.

Co można sfinansować – koszty kwalifikowalne

Na podstawie opublikowanych kierunków programowych dla lubelskiego i zapowiedzi Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, katalog kosztów kwalifikowalnych obejmuje między innymi:

• • środki trwałe – maszyny, urządzenia, linie technologiczne, budowę schronów i infrastruktury ochronnej,

• • infrastrukturę B+R – laboratoria, prototypownie, hale testowe dla przemysłu obronnego,

• • inwestycje obronne – prace badawczo-rozwojowe nad nowym produktem lub usługą dual-use,

• • oprogramowanie specjalistyczne i systemy IT – w tym zakresu cyberbezpieczeństwa,

• • certyfikację i wdrożenie norm jakościowych dla technologii obronnych,

• • szkolenia dla zespołu zaangażowanego w projekt,

• • inwestycje kapitałowe w zwiększanie mocy produkcyjnych i skalowanie produkcji.

Ostateczny katalog zależy od regulaminów poszczególnych konkursów. 

 

Podsumowanie – co warto zapamiętać

Kwestia	Odpowiedź
Czy muszę być firmą zbrojeniową?	Nie. Typ 2 (dual-use) nie wymaga koncesji. Wystarczy produkt z potencjałem obronnym.
Ile można dostać?	Do 10 mln zł na projekt. Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności na poziomie krajowym – budżety wyższe.
Gdzie są pierwsze nabory?	Lubelskie (Q2 2026) + 4 województwa. Ogólnopolski STEP Obronność to koniec 2026.
Co jest absolutnie kluczowe?	List intencyjny od instytucji bezpieczeństwa państwa. Bez niego wniosek odpada formalnie.
Forma wsparcia?	Bezzwrotne dotacje jako główna forma wsparcia. Również: preferencyjne pożyczki i kredyt technologiczny z BGK.
Kiedy zacząć?	Teraz. Zdobycie listu intencyjnego wymaga czasu – sytuacje kryzysowe i terminy naborów nie czekają.

Czy Twój produkt lub usługa może mieć zastosowanie w obszarze bezpieczeństwa? 

Jeśli choć trochę wahasz się z odpowiedzią to warto to sprawdzić, zanim pierwsze nabory się otworzą. Weryfikacja zajmuje jedną rozmowę. Budowanie listu intencyjnego tygodnie.